Rally van Groep B: de auto’s die te snel waren om mee te racen en te iconisch om niet te verzamelen

Groep B is het technisch meest extreme tijdperk in de geschiedenis van de rallysport, en misschien wel in de hele autosport. Tussen 1982 en 1986 zorgden de Groep B-regels van de FIA voor een klasse waarin vrijwel geen noemenswaardige prestatiebeperkingen golden — fabrikanten hoefden slechts 200 straatversies te homologeren, waarna de wedstrijdauto’s vrijwel onbeperkt konden afwijken van de specificaties van de straatauto. Het resultaat was een generatie middenmotor-auto's met turbomotor en vierwielaandrijving die meer dan 400 pk produceerden, minder dan 1.000 kg wogen en op de openbare weg raceten terwijl toeschouwers op enkele meters afstand van de racelijn stonden. Het tijdperk eindigde in 1986 na een reeks dodelijke ongevallen, waaronder de dood van Henri Toivonen en Sergio Cresto tijdens de Tour de Corse in mei van dat jaar. De FIA schrapte Groep B met onmiddellijke ingang. Vier jaar onbeperkte competitie leverde auto's op die nog steeds de meest opwindende en gewilde motorsportobjecten op de rallykalender zijn – en een vraag onder verzamelaars die in de vier decennia sindsdien niet is afgenomen.

Wat maakte Groep B technisch gezien zo uniek?

De FIA introduceerde Groep B in 1982 als onderdeel van een bredere herziening van de regelgeving, bedoeld om innovatie bij de fabrikanten te stimuleren. De homologatie-eis van 200 straatauto’s – later teruggebracht tot 20 voor doorontwikkelde varianten – was zo laag dat fabrikanten raceauto’s konden ontwikkelen zonder praktische technische beperkingen. Lancia, Audi, Peugeot, Ford, MG, Citroën en Renault zetten allemaal Groep B-programma’s op, variërend in omvang en ambitie. De bepalende technische architectuur die hieruit voortkwam was een middenmotor, turbocompressor en vierwielaandrijving: Audi was vanaf 1981 pionier geweest met de quattro-vierwielaandrijving in Groep 4, en tegen 1985 maakte elke competitieve Groep B-auto gebruik van een variant van die opstelling. Het vermogen nam voortdurend toe: de Audi Sport Quattro S1 E2 in de specificatie van 1986 leverde ongeveer 500 pk in rallyuitvoering; de Peugeot 205 T16 E2 zat in hetzelfde bereik; de Lancia Delta S4 gebruikte zowel een supercharger als een turbocompressor in sequentiële configuratie om turbogat bij alle motortoerentallen te elimineren. Dit waren geen incrementele ontwikkelingen van bestaande rallytechnologie — het waren speciaal gebouwde raceauto's met een zo dun mogelijk laagje identiteit van een straatauto.

De vier auto’s die bepalend zijn voor het verzamelen van Groep B-auto’s

Audi Sport Quattro S1 E2 — 1985–1986
De Audi Sport Quattro S1 E2 is de auto die de vormtaal van Groep B heeft bepaald. Zijn verbrede wielkasten, het agressieve aerodynamische pakket en het quattro-vierwielaandrijvingssysteem dat Audi sinds 1980 had ontwikkeld, maakten hem tot de meest herkenbare auto in zijn klasse. Walter Röhrl reed de S1 E2 in 1987 – na de afschaffing van Groep B in het WRC – naar de overwinning tijdens de Pikes Peak International Climb en vestigde daarbij een parcoursrecord dat jarenlang stand hield. De Audi Quattro Sport S1 E2 nr. 1 – Winnaar Pikes Peak Hill Climb 1987, Walter Röhrl wordt geproduceerd door WERK83 op schaal 1/18 in diecast, en documenteert dit specifieke resultaat in de gele, witte en rode Audi Sport-kleurstelling met een volledig te openen constructie en tampo-gedrukte emblemen.

Peugeot 205 T16 — 1984–1986
De Peugeot 205 T16 won zowel in 1985 als in 1986 het WRC-constructeurs- en coureurskampioenschap. Ari Vatanen en Timo Salonen behaalden achtereenvolgens de coureurstitels; het 205 T16-programma, gerund door het officiële Peugeot Talbot Sport-team, was op zijn hoogtepunt de technisch meest complete operatie in Groep B. De middenmotorindeling van de auto — de 1,8-liter viercilinder met turbocompressor achter de bestuurder — zorgde voor een gewichtsverdeling en een evenwichtige wegligging die hem onderscheidde van de aan de voorkant zware Audi. De Peugeot 205 T16 nr. 2 — Winnaar Rally van Monte Carlo 1985, Ari Vatanen en Terry Harryman wordt geproduceerd door IXO Models schaal 1/24 in diecast — het kampioenschapswinnende resultaat van Monte Carlo in de wit, blauw en rode Peugeot Talbot Sport-kleurstelling.

Lancia Delta S4 — 1985–1986
De Lancia Delta S4 was de technisch meest geavanceerde auto uit Groep B die ooit werd geproduceerd. Zijn sequentiële aandrijfsysteem met zowel een supercharger als een turbocompressor — waarbij de Volumex-supercharger zorgde voor een onmiddellijke respons bij lage toerentallen en de turbocompressor het piekvermogen bij hogere toerentallen leverde — was uniek in zijn klasse en gaf de S4 een vermogensafgifte die geen enkele andere auto uit Groep B kon evenaren. Henri Toivonen won de RAC Rally van 1985 in de Delta S4 bij het debuut; Miki Biasion reed ermee naar de overwinning in de Rally van Argentinië in 1986. Top Marques heeft de Lancia Delta S4 Team Martini Racing nr. 5 — Winnaar Rally van Argentinië 1986, Miki Biasion en Tiziano Siviero. Met een schaal van 1/12 is dit de grootste schaal waarop de Delta S4 op de verzamelmarkt is nagebouwd, met een niveau van oppervlakte- en mechanische details dat geen enkele 1/18-uitgave kan evenaren.

Lancia Rally 037 — 1982–1984
De Lancia Rally 037 is de laatste auto met achterwielaandrijving die het WRC-constructeurskampioenschap heeft gewonnen; dat deed hij in 1983 tegen het quattro-vierwielaandrijfprogramma van Audi. Zijn in het midden geplaatste viercilindermotor met supercharger en zijn aerodynamische carrosserie — ontwikkeld in de windtunnel van Pininfarina — maakten hem visueel onderscheidend en technisch coherent binnen het kader van Groep B, ook al maakte de verschuiving naar vierwielaandrijving hem vanaf 1984 steeds minder competitief. De Lancia 037 Totip nr. 3 — Rally Isola d'Elba 1985, D. Cerrato en G. Cerri wordt door Kyosho geproduceerd op schaal 1/18 en toont de 037 in zijn latere carrière in de opvallende Totip-kleurstelling — een privé-uitvoering die de lange levensduur van de auto in de Italiaanse nationale en Europese rallycompetitie na zijn WRC-hoogtepunt vertegenwoordigt.

Waarom is Groep B het meest gewilde tijdperk in de rallysport?

Drie factoren zorgen ervoor dat de vraag onder verzamelaars naar Groep B-auto’s groter is dan naar auto’s uit welke andere rallyperiode dan ook. Ten eerste de kortstondigheid en de heftigheid van het tijdperk: vier actieve seizoenen, een stopzetting als gevolg van dodelijke ongevallen, en een reeks auto’s die nooit de kans kregen hun ontwikkelingspotentieel volledig te benutten. Dit leidt tot een inherente schaarste aan gedocumenteerde resultaten en een narratief gewicht dat latere WRC-reglementen niet kunnen evenaren. Ten tweede de visuele identiteit: Groep B-auto's zijn visueel extreem – brede wielkasten, agressieve aerodynamische aanbouwdelen, sponsoruitvoeringen uit die tijd – waardoor ze tot de meest indrukwekkende modellen op een displayplank behoren, ongeacht de schaal. Ten derde, de rijderlijst: Röhrl, Vatanen, Toivonen, Biasion, Salonen, Mikkola — Groep B concentreerde de belangrijkste rallycarrières van het decennium in één regelgevingsperiode, waardoor er bij verzamelaars vraag ontstond naar auto's van bekende coureurs, die meerdere auto's en meerdere evenementen omvat.

Op schaal 1/18 vertegenwoordigen de WERK83 Audi S1 E2 en de Kyosho Lancia 037 Totip twee verschillende benaderingen van dat tijdperk – fabriekskampioenschapsauto’s en de duurzaamheid van privé-teams – die samen het volledige spectrum van Groep B weergeven. Op schaal 1/24 biedt de IXO Peugeot 205 T16 Monte Carlo 1985 een kampioenschapswinnend model tegen een betaalbare prijs. Op schaal 1/12 opent de voorverkoop van de Top Marques Lancia Delta S4 de deur naar de technisch meest complexe auto van dat tijdperk op een schaal die nog geen enkele andere fabrikant eerder heeft bereikt.

Bekijk de volledige catalogus van historische rally's op de Historic Rally-collectie van Vroomi. Voeg toe aan je startgrid.